पी डी ए नाट्य प्रशिक्षण शिबिर २०१२

जसा जसा मे महिना जवळ येत जातो तसे आम्हा सर्वाना वेध लागतात ते पी डी ए च्या नाट्य प्रशिक्षण शिबिराचे. यंदाच हे शिबिराच २१व वर्ष. साधारण एक महिना आधी पासून शिबिराची तयारी सुरु होते, शिबिर कधी घ्यायचं मार्गदर्शक म्हणून कोणा कोणाला बोलवायचं, कोणत्या कोणत्या मुद्यांचा समावेश करायचा, शिबिराची जागा काय असेल असे अनेक…

यंदाच्या शिबिराचा अभ्यासक्रम थोडा बदलायचं अस ठरल. विद्यार्थ्याला फक्त अभिनय नाही तर नाटकाच्या प्रत्येक अंगाची ओळख झाली पाहिजे जेणेकरून त्या विद्यार्थ्याला त्याचा कल कळेल. यानुसार शिबिराची रचना ठरली. १० मे ते ३ जून या कालावधीत शिबिर घायचे नक्की झाले. शिबिरामध्ये प्रत्यक्ष मुलाखतीद्वारे प्रवेश दिला जातो त्यानुसार “दिलीप वेंगुर्लेकर” आणि “रुपाली भावे” यांनी विद्यार्थ्यांच्या मुलाखती घेतल्या. प्रत्येक विद्यार्थ्याचे नेमके परीक्षण करून २१ विद्यार्थी यंदाच्या शिबिरासाठी निवडले गेले.

शिबिर उत्तम पणे पार पडण्यासाठी योग्य नियोजन होणे गरजेचे असते. आशिष, स्मिता, अमृता, गीतांजली यांनी ही जबादारी उत्तम पणे पार पाडली. सेवासदन चा हॅाल स्वच्छ करण्यापासून ते चहा आणण्या पर्यंत सर्व कामे वाटून दिली गेली. या सर्व कामांमध्ये आमचे “शकु काका” (अर्थात शशिकांत कुलकर्णी ) हे खंबीरपणे सर्वांबरोबर होते.

१० मे २०१२ ठीक संध्याकाळी ५ वाजता शिबीर सुरु झाले.  या शिबिरात दिलीप वेंगुर्लेकर, रुपाली भावे, किरण यद्नोपावित, श्रीनिवास भणगे, प्रसाद वनारसे,मेघना वैद्य, कल्याणी कुलकर्णी, अतुल पेठे, गंधर संगोराम, अनिरुद्ध खुटवड, आनंद चाबुकस्वार आणि समर नखाते यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.

शिबिराचा समारोप हा विद्यार्थ्यांनी केलेल्या सादरीकरणाने होतो. त्यानुसार शिबिरातील विद्यार्थ्यांचे गट पाडले गेले व त्यांना एक मार्गदर्शक नेमून देण्यात आला. शिबिराचे शेवटचे ४ ५ दिवस हे या सादरीकरणाच्या तालमींसाठी असतात. यंदा मनोमिलन (मार्गदर्शक दर्शन पाटणकर ) स्पर्श ( मार्गदर्शक गीतांजली जोशी) रक्तपुष्प (मार्गदर्शक आशिष वझे) ज्याचा त्याचा प्रश्न (मार्गदर्शक रुपाली भावे) या नाटकातील छोटे प्रवेश सदर करण्यात आले.

३ जून २०१२ रोजी सुदर्शन रंगमंच येथे यंदाच्या शिबिराचा समारोप झाला. या दिवशी प्रमुख पाहुणे म्हणून पद्मश्री अतिश आळेकर उपस्थित होते.

या शिबिरातील विद्यार्थ्यांच्या प्रतिक्रिया त्यांच्याच शब्दात..

अनुरोध तोडेवाले 

पी. डी. ए. बद्दल खरं तर किती बोलाव तेव्हढ कमीच होईल पण तरी काहि गोष्टी नमुद करतो.

सगळ्यात मह्त्वाचि गोष्ट म्हणजे शिस्त ज्याचि तुम्हाला पूर्वसुचना हि मिळालेलि असते. आणि ती इतकी  काटेकोर पणे पाळली जाते कि सुरवातिला आपल्याला असे वाटु शकते कि कुठुन इथे आलो.

पण जसे जसे तुम्हि वर्कशॉप करु लागता तसे तुम्हाल त्याचे महत्त्व कळु लागते. थोड्क्यात सांगायचे तर ‘ईटस सिरियस बि़जनेस’ आणि वेळ जात नाहि म्हणुन नाटक करायला आलेल्यांना इथे जागा नाही. कलाकार घडवणे म्ह्णजे खायचे काम नव्हे असा खासच पुणेरि टच.

आर्थात ते खर हि होतं जेव्हा एक एक करुन यांच्या फॅकल्टि चि ओळख होते.

तसं पहायला गेलं तर सगळ्यांच्या सेशन बद्द्ल कमीत कमी  एक पान लिह्ता येईल पण मला वाटतं कि हा नुसतं वाचण्यापेक्शा प्रत्येकाने हा अनुभव घेउनच बघावा.

यांचा साधेपणा, सहजता, बेसिक्स वर दिलेला भर आणि कोण्त्याहि प्रकारचि व्याव्सयिक्ता नसुनहि, एक प्रकारचा आजच्या पिढिला अपेक्शीत असणारा प्रोफेशन्यालिझम.

सुरुवात सध्या सध्या गोष्टीनी होते जसे शरिरिक व्यायाम, थेएटर गेम, आपल्या शरिराचि निट ओळख करुन घेणे, त्याचा उपयोग रंगमंचावर हालचाल करताना समतोल राखणे त्याच बरोबर श्वासा वर नियंत्रण मिळवणे आणि वाचिक अभिनय. पुढे ते एक्सटेन्सिव्ह होत जाते, हा असं असलं तरि यात एक धमाल अहे.

नुसते कलाकर घडवणे हेच पी. डी. ए. उद्दिष्ट नसुन एक सुजाण आणि अभिजात असा प्रे़क्षक पण इथे  तयार होतो.

या वर्कशॉप नंतर तुमच्या व्यक्तिमत्वात कित्येक बदल घडतात, म्हणजे नाटक सिनेमा तर आहेच पण कित्येक जणांचि शारिरीक हलचाल (बॉडि लँग्वेज), बोलणं, स्ट्रेस मॅनेजमेंट, टिम वर्क असे झालेले बदल मि स्वतः पहिले अनुभवले आहेत.

शर्वरी शाह 

Workshop च्या पहिल्या दिवशी थोड़ी excitment, थोड़े tension, थोड़ी ख़ुशी, थोड़ी भीती.. अशा संमिश्र भावना होत्या. तिथल वातावरण कस असेल, माणस कशी असतील, सगळ्यांचा स्वाभाव कसा असेल,.. असे बरेचसे प्रश्न मनामध्ये गर्दी करून होते.. परंतु पहिल्याच दिवशी एकमेकांची एवढ्या चांगल्या प्रकारे ओळख झाली आणि आम्ही सगळे एकमेकांचे खुप चांगले मित्र-मैत्रिणी झालो. सगळे ताई आणि दादासुद्धा इतके happy go lucky आहेत, की ते ही आमचे छान friend झाले.

आम्हाला या workshop मध्ये खुप चांगल्या आणि अनुभवी लोकांचे मार्गदर्शन लाभले.

वेंगुर्लेकर काका यांनी  नाटकाबद्दल, कथेबद्दल, अभिनायाबद्दल खुप उपयोगी अशी माहिती दिली. आमच्या सर्वांकडून improvisations अतिशय उत्तम प्रकारे करुन घेतले. रुपाली ताई, अमृता, आशीष दादा, स्मिता ताई, यांनी काही games आणि काही activities घेतले. या games आणि activities मुले स्वतःवरचा विश्वास तर वाढलाच त्याचबरोबर दुस-यांवरचा विश्वास वाढला, team -work चे महत्व पटले.

किरण दादाने writting वर, direction वर खुप छानप्रकारे session घेतले, तर प्रसाद वनारसे यांनी set designing वर session घेतले. समर नखाते यांनी lights वर तर श्रीनिवास भणगे यांनी नाटक सादरीकरण आणि नाटकाचे संवाद यावर session घेतले. आनंद चाबुकस्वार आणि अतुल पेठे यांनी आमच्या काही activities, काही व्यायाम, काही आवाजाचे व्यायामही घेतले. गीतांजलि ताई आणि मेघना ताई यांनी आवाजावर, कल्याणी ताईने नाटकाचे costume यावर खुप छान session घेतले. गंधार संग्राम याने music वर session घेतले तर अनिरुद्ध दादाने अभिनेता कसा असतो, कसा असावा, अभिनय कसा असावा.. यावर छान छान टिप्स दिल्या. मंदर कुलकर्णी याने आमचे काही व्यायामाचे प्रकार घेतले, postures, focus इ. गोष्टींवर session घेतले.

शेवटच्या सहा दिवसात आम्ही theme वर कम करणार होतो. त्यासाठी आम्हाला चार group मध्ये  विभागले गेले. मी आशिष दादाच्या theme मध्ये होते. आमची theme खुप serious होती. महेश एलकुंचवार यांचे ‘रक्तपुष्प’ हे नाटक आम्ही करणार होतो.

यापूर्वी मी नाटक कधीच केले नसल्याने मला खुप tension आले होते. मला करता येइल का..? dialogues पाठ होतील का..? नाटक कसे होइल..? असे बरेच विचार मनामध्ये घालमेल करत होते. मग आमच्या improvisations ला सुरवात झाली.. आशिष दादाने अशाप्रकारे आमच्याकडून impro. करुन घेतले की त्या character ची आणि आमची उत्तम प्रकारे ओळख झाली. मी ‘लिली’ हे पात्र साकारले होते, आणि impro. केल्याने ‘लिली’ एखाद्या situation ला काय म्हणेल, कशी react होइल.. हे मी (शर्वरी) व्यवस्थितपणे सांगू शकत होते. so, त्यासाठी आशिष दादाला खुप खुप thank you. त्याने सगळे पात्र आमच्याकडून खुप चांगल्याप्रकारे करवून घेतले.

या workshop चे तिनिही आठवडयातील प्रत्येक दिवस, प्रत्येक session माझ्यासाठी best आणि अविस्मरणीय आहे. त्यातील बरेचसे best moments आहेत.. त्यापैकी १-२ share करते..

एक म्हणजे final day ला theme madhye माझ्या दोन प्रवेषानंतर माझ्या मनात stage बद्दल अजिबात भीती राहिलेली नव्हती.. तीस-या प्रवेशाला मी एकदम confident होते.. तो क्षण माझ्यासाठी best होता.

आणि दूसरा म्हणजे dairy लिहीण्यासाठी असणा-या ३ बक्षिसांपैकी एका बक्षिसासाठी रुपाली ताई ने माझे नाव पुकारले, तो क्षण.

Workshop संपले तरी नंतरचे ३-४ दिवस आपोआप ४.३० वाजता एकमेकांना msgs जायचे की.., ‘निघालीस का?’ or ‘निघालास का?’, ‘आज मी घरीच ५ वाजता व्यायाम केला..’ वगैरे वगैरे..

हे workshop attend केल्याने नाटकासाठी उपयोगी असणा-या खुप गोष्टी तर शिकले. परंतु, त्याचबरोबर जीवनामध्ये उपयोगी येणा-या काही अनमोल गोष्टीही शिकले. माझ्यामध्ये खुप चांगला आणि posivite बदल झाला, मी खुप confident झाले, आदी stage वर जायला देखिल घाबरायचे..आता बिनधास्त stage वर जाऊ शकते.. कोणतेही पात्र मी सहजतेने करू शकते.. असा confidence आला. पहिल्यापेक्षा खुप जास्त active झाले.. खुपच छान वाटले मला.. माझ्या आयुष्यातील छान अनुभवांपैकी हा एक अनुभव आहे.

All Thanks To PDA & All Team..!!

रसिका पटवर्धन 

मला ना खरं सांगायचं तर नाटकाची खूप आवड आहे पण एक होतं की मला हवा तसा platform मिळत न्हवता  त्यामुळे  मला कळत न्हवतं की काय करावं? Progressive Dramatic Association ची जाहिरात आली  आणि ती वाचल्यावर लगेचच phone लावला आणि सगळ्या अटी आणि नियम विचारून घेतल्या पण त्यानंतर इतका शिस्तीशिर वागणं आपल्याला जमणार का? अस मनात आलं पण….  आणि ठरवलं की नाही…workshop attend कराचच….

workshop attend करताना खूप मित्र मैत्रिणी मिळाल्या आणि ताई दादा सुद्धा. जसजसा workshop पुढे सरकत होत तसतसं खूप शिकायला मिळत होत म्हणजे  एक चांगली व्यक्ती म्हणून पण आणि त्याचा नाटकात नक्की ऊपयोग होईल अस पण रुपाली ताई  ने, आशिष दादा ने खूप खेळ घेतले आणि त्यातून आपल्याला नाटकात काय काय जरुरी असत, म्हणजे आपण किती सावध असल पाहिजे प्रत्येक क्षणी,आपले कान, नाक ,डोळे सतत उघडे ठेऊन सतत काहितरी  नवीन आणि चांगल पाहायला पाहिजे,प्रत्येक वेळी काहितरी   चांगलं अनुभवायला पाहिजे,

workshop मध्ये guest lectures पण होती.त्यात अतुल पेठे.श्रीनिवास भणगे,समर नखाते,गंधार संगोराम,आनंद चाबुकस्वार आणि अनेक जाणं आली होती.प्रत्येक जण वेगळ्या वेगळ्या विषयांवर माहिती देत होते म्हणजे कोणी light वर तर कोणी music वर,कोणी stage विषयी तर कोणी costume विषयी कोणी script   कशी लिहावी याविषयी… आणि आनंद दादा ने तर नाटक पूर्वीपासून काय सांगत आलाय नाटक म्हणजे नक्की काय हे संगीताला.नंतर नंतर आणखीन interest वाढत गेला.कारण आम्ही सगळे त्या नाटकाच्या दृष्टीने विचार करायला लागलो होतो.शिबिरामध्ये काही vidio clips पण दाखविण्यात आल्या.जेणेकरून आम्हाला जगात नाटक काय आहे! हे कळू शकेल….सत्यशोधक नावच एक अप्रतिम नाटक पण आम्ही सर्वांनी बघितलं,वोर्क्शोप मध्ये आम्ही सगळ्यांनी improvisations पण केली त्यात आम्हाला प्रत्येकाला स्वतःची capacity कळायची की,आपण खरच नाटक करू शकतो का?

पी डी एं खरच खूप एक चांगली संस्था आहे जिथे “नाटक” करायचा खरा अनुभव मिळतो. आणि खर “नाटक” शिकवलं जातं  शेवटच्या दिवशी आमच्या सर्वांचे groups पाडून आम्ही प्रत्येकाने एक शोटासा अभिनय केला.माझ्या नाटकाची director रुपाली ताई होती. नाटक बसवताना तिने जे जे काही सांगितले ते नाटक करताना खूप उपयोगी पडले आणि पुढे पडेल, कारण नाटक करताना ती ज्या छोट्या छोट्या tips सांगत होती म्हणजे तू आता असं केलंस ना असं नको करू असं कर,तसा करून बघ…  त्या tips खूप उपयोगी पडल्या.

 (या workshop ने  माझ्यात एक positive attitude आला आणि mainly पहिल्यापेक्षा confidence वाढला… )   

आता असंच नाटक करत करत “नाटक” खूप अनुभवायचं आहे………

Posted in प्रवर्ग नसलेले

तुमचा अभिप्राय नोंदवा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदल )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदल )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदल )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदल )

Connecting to %s